گوگرد یکی از عناصر غذایی ضروری برای رشد گیاهان است که نقش کلیدی در سنتز پروتئینها، آنزیمها و کلروفیل ایفا میکند. کمبود گوگرد موجب کاهش رشد، زردی برگها و کاهش عملکرد محصولات زراعی و باغی میشود. استفاده از کودهای گوگردی یکی از روشهای علمی و مؤثر برای تأمین این عنصر حیاتی است
به طور کلی، مردم کودها را با نسبت NPK (نیتروژن، فسفر، پتاسیم) متمایز می کنند. نیتروژن، فسفر و پتاسیم که به عنوان “3 ماکرو” شناخته می شود، مواد مغذی حیاتی را برای محصولات سالم و خاک حاصلخیز فراهم می کند.
چیزی که کودهای آلی را متمایز می کند این است که مواد تشکیل دهنده آنها از مواد طبیعی تشکیل شده است که حاوی سایر مواد مغذی مورد نیاز برای رشد هستند (البته در مقادیر بسیار کمتر). یکی از این مواد مغذی گوگرد است. گوگرد در تشکیل اسیدهای آمینه و روغن ها حیاتی است. متخصصان کشاورزی استفاده از کودهای غنی از گوگرد را برای محصولات دانه های روغنی مانند سویا، پنبه دانه و آفتابگردان توصیه می کنند. گوگرد همچنین به ایجاد کلروفیل که مسئول شاخ و برگ سبز و فتوسنتز است کمک می کند.
در صورت تمایل می توانید پادکست مربوط به این مقاله رو گوش دهید :
انواع کود گوگرد
کودهای گوگردی به انواع مختلفی تقسیم میشوند که هرکدام نقش مهمی در اصلاح خاک، کاهش pH، و تأمین عنصر گوگرد برای گیاه دارند. از جمله رایجترین آنها میتوان به گوگرد پودری، گوگرد بنتونیتی، گوگرد مایع و کودهای ترکیبی گوگرددار اشاره کرد. انتخاب نوع مناسب بسته به نوع خاک، نیاز گیاه و شرایط اقلیمی انجام میشود.
گوگرد و نیتروژن
اگر احساس می کنید گوگرد و نیتروژن وظایف مشابهی را در رشد گیاه انجام می دهند، حق با شماست. هر دو برای ایجاد اسیدهای آمینه، پروتئین ها و کلروفیل مورد نیاز هستند. گیاهانی که به نیتروژن زیادی نیاز دارند ممکن است به گوگرد زیادی نیز نیاز داشته باشند. گیاهان جوان معمولاً در مراحل اولیه رشد خود به بالاترین دوز نیتروژن و گوگرد نیاز دارند.
با این حال، گوگرد نسبت به نیتروژن آبشویی کمتری دارد و آن را در برابر تبخیر آسیب پذیرتر می کند. هنگامی که به شکل مایع استفاده می شود، تبخیر به ندرت مشکل ساز است.
سولفات پتاسیم کودی شناخته شده که علاوه بر تامین گوگرد نیاز به عنصر پتاسیم گیاه را نیز برآورده می کند.
پتاس در گذشته با نفوذ خاکستر چوب از طریق آب ایجاد می شد. در حال حاضر، به طور طبیعی از غلظت نمک ها و مواد معدنی به دست می آید. برخی از این نمک ها حاوی گوگرد نیز هستند که با پتاس ترکیب می شود و سولفات پتاسیم ایجاد می کند.
مقاله پیشنهادی : کود هیومیک اسید برای چه گیاهانی مضر است ؟
سایر منابع گوگرد
سولفات پتاس مقدار قابل توجهی پتاسیم و مقدار مناسبی گوگرد تولید می کند. با این حال، راه های دیگری نیز وجود دارد تا اطمینان حاصل شود که محصولات کشاورزی نیازهای غذایی خود را برآورده می کنند.
سولفات منیزیم
سولفات منیزیم حاوی 13% S و 9.8% منیزیم به عنوان منبع منیزیم در کودهای مایع شفاف و محلول پاشی استفاده محدودی دارد. مقادیر قابل توجهی از S نیز در هنگام استفاده از آن برای تامین منیزیم تامین می شود.
سولفات های ریز مغذی ها
نمک های سولفات ریز مغذی نیز ناقل اتفاقی S می باشند. به عنوان مثال، در گروه متشکل از مس، آهن، منگنز و روی، غلظت S بین 13 تا 21 درصد متغیر است.
کود سولفات آمونیوم
پرورش دهندگان از آمونیوم در کودها به عنوان منبع نیتروژن استفاده می کنند. آمونیوم یک محصول طبیعی بسیاری از موجودات خاک است. سولفات آمونیوم را هنگام ترکیب آمونیوم با اسید سولفوریک، معمولاً از محصولات جانبی سایر فرآیندهای تولید، دریافت می کنید. با این حال، به دلیل ماهیت تولیدی آن، عمدتاً در کودهای مصنوعی یافت می شود.
کود سولفات کلسیم
سولفات کلسیم که به نام گچ نیز شناخته می شود، یک نمک طبیعی در برخی از کودهای آلی است. همانطور که از نام آن پیداست، کلسیم را به ساختارهای گیاهی و دیواره های سلولی نیز می رساند. در حال حاضر اغلب برای کمک به ساختار خاک استفاده می شود.
گوگرد عنصری
استفاده از گوگرد عنصری به عنوان کود نیاز به برنامه ریزی دارد زیرا قبل از اینکه ریشه گیاه بتواند از آن استفاده کند باید توسط میکروارگانیسم های موجود در خاک اکسید شود. متخصصان کشاورزی استفاده از گوگرد عنصری را در خاک های سالم مملو از میکروارگانیسم ها توصیه می کنند.

فواید استفاده از گوگرد در کشاورزی و باغداری
- افزایش رشد رویشی و توسعه ریشه
- بهبود رنگ، کیفیت و شیرینی میوه
- افزایش مقاومت گیاه در برابر آفات و بیماریها
- اصلاح خاکهای قلیایی و افزایش جذب عناصر دیگر
- بهبود فعالیت میکروبی خاک و کیفیت ساختار خاک
چه زمانی از کودهای غنی از گوگرد استفاده کنیم
پرورش دهندگان می توانند در اواخر سال به محصولات گوگرد اضافه کنند. با این حال، گوگرد بسیاری از مزایای مشابه نیتروژن را دارد و می توانید هر دو ماده معدنی را به طور همزمان استفاده کنید. تولید اسیدهای آمینه و کلروفیل باید در مراحل اولیه رشد سریع و کارآمد اتفاق بیفتد.
اگر می خواهید از گوگرد عنصری استفاده کنید، قبل از اینکه محصولاتتان به آن نیاز داشته باشند، آن را تکمیل کنید. از آنجایی که میکروارگانیسم ها به زمان نیاز دارند تا گوگرد را اکسید کنند، پس از کاشت برای برداشت تابستانی، گوگرد را در پاییز استفاده کنید. استفاده از کود گوگرد سبب جلوگیری از گسترش قارچ های خاکزی می شود و همچنین تا حدود زیادی باعث اصلاح و کاهش ph خاک های شور و آهکی و قلیایی می گردد. در صورتی که ما از کود گوگرد استفاده کنیم و افزایش حلالیت عناصر غذایی مختلف در گیاهان و درختان مختلف مانند روی منگنز آهن و غیره شدهایم و از طرفی به موضوع کاهش مصرف کودهای ریز مغذی و فسفات کمک کردهایم و در این حال باعث بهبود کیفیت آبیاری گیاهان و محصولات مختلف کشاورزی شده ایم.
مقدار مصرف گوگرد در کشاورزی
مقدار مصرف گوگرد در کشاورزی بسته به نوع محصول، شرایط خاک، اقلیم منطقه و نوع کود گوگردی متفاوت است. در ادامه، چند مقدار رایج و توصیهشده را مرور میکنیم.
گوگرد عنصری (Elemental Sulfur)
- مقدار مصرف درختان میوه: ۲۰۰ تا ۱۰۰۰ گرم به ازای هر درخت در سال (بسته به سن و اندازه درخت)
- مقدار مصرف محصولات زراعی: ۱۰–۵۰ کیلوگرم در هکتار (بسته به نوع خاک و نیاز گیاه)
- نکته: چون گوگرد عنصری به آرامی در خاک آزاد میشود، معمولاً باید چند ماه قبل از نیاز واقعی گیاه استفاده شود.
گوگرد سولفاته (مثل سولفات آمونیوم، سولفات پتاسیم، سولفات منیزیم)
- مقدار مصرف درختان میوه: ۵۰۰ گرم تا ۲ کیلوگرم درخت در سال (بسته به نیاز ترکیبی با سایر عناصر)
- مقدار مصرف محصولات زراعی: ۲۰–۶۰ کیلوگرم در هکتار
- نکته: این فرم سریعاً در دسترس گیاه قرار میگیرد و برای رفع کمبود فوری گوگرد مناسب است.
گوگرد بنتونیتدار و گرانوله
- مقدار مصرف درختان میوه: ۳۰۰–۸۰۰ گرم به ازای هر درخت
- مقدار مصرف محصولات زراعی: ۱۵–۴۰ کیلوگرم در هکتار
- نکته: این فرم برای آزادسازی تدریجی گوگرد مناسب است و گرد و غبار کمتری تولید میکند.
نکته کلیدی: همیشه مقدار دقیق کود باید بر اساس آنالیز خاک و برگ تعیین شود، چون کمبود یا بیشمصرف گوگرد میتواند باعث کاهش رشد یا مشکلات شیمیایی خاک شود.
جهت آشنایی با نحوه مصرف گوگرد برای کشاورزی مقاله مربوطه را مطالعه نمایید.
معایب استفاده از کود گوگرد
در عین حال که انواع مختلف کود گوگرد می تواند تاثیرات مثبت بسیار زیادی را در انواع مختلف گیاهان و خاک های مورد نظر که گیاهان در آن رشد و نمو پیدا میکند ایجاد نماید و استفاده بیش از اندازه و غیر اصولی از این نوع کود شیمیایی نیز میتواند تاثیرات غیرقابل جبرانی را برای گیاهان درختان و همچنین زمینهای زراعی مورد نظر ایجاد نماید.
سوالات متداول کودهای گوگردی
1. چه انواعی از کودهای گوگرد وجود دارند و چه کاربردی دارند؟
-
سولفاتها: شامل سولفات آمونیوم، سولفات پتاسیم و سولفات منیزیم که گوگرد را به شکل قابل استفاده (SO₄²⁻) تامین میکنند.
-
گوگرد عنصری: باید توسط میکروارگانیسمهای خاک اکسید شود تا تبدیل به سولفات شود؛ مناسب برای اصلاح بلندمدت خاک.
-
سولفات مایع: کاربرد آسان در آبیاری (Fertigation) و محلولپاشی؛ مناسب برای جذب سریع.
-
مخلوطها یا ترکیبی: ترکیبی از سولفات و گوگرد عنصری یا فرمهای با دوامتر مثل پلیمری یا پوششدار.
2. چه زمانی باید از هر نوع کود استفاده کرد؟
- سولفاتها: چون قابل جذب هستند، برای استفاده پیش از کاشت و در طول فصل رشد مناسباند.
- گوگرد عنصری: به دلیل نیاز به زمان برای اکسید شدن، بهتر است در پاییز قبل از فصل رشد استفاده شود.
- سولفات مایع: برای کاربرد در فصل رشد از طریق آبیاری یا محلولپاشی توصیه میشود.
3. مزایای استفاده از کودهای گوگردی چیست؟
- افزایش جذب نیتروژن و توسعه کلروفیل و اسیدهای آمینه در گیاهان.
- اصلاح pH خاک (به ویژه در خاکهای شور، آهکی یا قلیایی).
- بهبود ساختار خاک، تقویت جذب عناصر غذایی مثل آهن، روی و منگنز
4. چگونه تشخیص دهیم خاک نیاز به کود گوگرد دارد؟
- علائم گیاهی: زردی میان رگبرگها (interveinal chlorosis) در ذرت یا رگههای زرد در یونجه.
- آزمون خاک یا تجزیه بافت: با اینکه آزمون خاک برای گوگرد کاملاً دقیق نیست، اما میتواند اولین سرنخ باشد. آزمون بافت گیاه دقیقتر است.
5. آیا کود گوگرد pH خاک را کاهش میدهد؟
بله، به ویژه گوگرد عنصری که با اکسید شدن، خاک را اسیدیتر میکند. سولفاتها نسبتاً خنثیاند و تأثیر کمتری بر pH دارند.
6. آیا کود گوگرد را میتوان با سایر کودها ترکیب کرد؟
-
سولفاتها: معمولاً قابل ترکیب با سایر کودها مانند NPK هستند.
-
گوگرد عنصری: برای ترکیب باید فرم مناسب (مثل بنتونیتدار) باشد تا پخشپذیر باشد.

