افزایش باردهی درختان شلیل فقط به معنی زیاد شدن تعداد میوه روی درخت نیست؛ بلکه به معنای رسیدن به تعادل پایدار بین تعداد میوه، اندازه میوه، کیفیت بازارپسند، سلامت شاخه‌های بارده و حفظ توان تولید سال آینده است. بسیاری از باغداران زمانی متوجه مشکل می‌شوند که یا گلدهی کم شده، یا میوه‌ها ریز مانده‌اند، یا درخت یک سال بار سنگین داده و سال بعد تقریباً خالی شده است. این نشانه‌ها نتیجه یک فرآیند تدریجی هستند که از ماه‌ها قبل آغاز شده‌اند.

درخت شلیل از نظر فیزیولوژی، درختی است که بار خود را روی شاخه‌های یک‌ساله می‌گذارد. بنابراین هر اقدامی که بر کیفیت و تعداد شاخه‌های یک‌ساله اثر بگذارد، مستقیماً عملکرد سال بعد را تعیین می‌کند. اگر درخت در سال جاری به‌درستی تغذیه نشود، اگر نور کافی به شاخه‌ها نرسد، اگر پس از برداشت دچار تنش آبی شود، یا اگر در زمستان به‌اشتباه هرس شود، نتیجه آن در بهار آینده به شکل کاهش گلدهی یا ریزش میوه دیده خواهد شد.

در این مقاله به شکل کامل به افزایش باردهی شلیل خواهیم پرداخت تا بتوانید بهترین محصول را در باغ خود داشته باشید.

منطق باردهی درخت شلیل

باردهی روی شاخه‌های یک‌ساله

شلیل عمدتاً روی شاخه‌هایی که در فصل رشد گذشته تشکیل شده‌اند بار می‌دهد. این شاخه‌ها باید طول متوسط، میانگره متعادل، پوست سالم و نورگیری کافی داشته باشند. شاخه‌های بسیار ضعیف معمولاً توان نگهداری میوه درشت را ندارند و شاخه‌های بسیار قوی و عمودی تمایل رویشی دارند و گل کمتری تولید می‌کنند.

اگر باغدار در زمستان شاخه‌های یک‌ساله مناسب را حذف کند، عملاً ظرفیت باردهی همان سال را کاهش داده است. برعکس، اگر شاخه‌های ضعیف یا سایه‌خورده را نگه دارد، میوه تشکیل می‌شود اما کوچک می‌ماند یا می‌ریزد. بنابراین کیفیت شاخه مهم‌تر از تعداد شاخه است.

زمان تشکیل جوانه گل

جوانه گل شلیل در اواسط تابستان تا اوایل پاییز تشکیل و تمایز می‌یابد. در این دوره، درخت باید دارای برگ سالم، فتوسنتز فعال، آب کافی و تغذیه متعادل باشد. اگر در این بازه تنش آبی رخ دهد یا کمبود عناصر به‌ویژه نیتروژن، پتاسیم و روی وجود داشته باشد، جوانه گل ضعیف تشکیل می‌شود و سال بعد گل‌دهی یا نگهداری میوه کاهش می‌یابد.

بسیاری از باغ‌هایی که گلدهی ضعیف دارند، در واقع در تابستان سال قبل تحت تنش بوده‌اند، نه در زمستان.

تعادل رشد رویشی و زایشی

اگر نیتروژن بیش از حد مصرف شود یا هرس شدید انجام شود، رشد رویشی تقویت می‌شود و درخت شاخه‌های بلند و نرم زیادی تولید می‌کند. در چنین شرایطی گل‌دهی کاهش می‌یابد زیرا درخت انرژی خود را صرف ساختن چوب می‌کند نه تولید جوانه گل. از سوی دیگر، اگر درخت ضعیف باشد و رشد رویشی کم باشد، توان پر کردن میوه و ساخت جوانه سال بعد را از دست می‌دهد.

هدف مدیریت حرفه‌ای این است که شاخه‌های یک‌ساله با رشد متوسط، نورگیری مناسب و چوب رسیده تولید شوند.

علل اصلی کاهش باردهی در باغ‌های شلیل

از جمله علل اصلی کاهش باردهی باغ شلیل موارد زیر هستند:

هرس اشتباه و حذف ظرفیت بار

هرس شدید زمستانه یکی از رایج‌ترین دلایل کاهش عملکرد است. زمانی که بخش زیادی از شاخه‌های یک‌ساله حذف می‌شود، درخت در پاسخ، رشد رویشی شدیدی نشان می‌دهد. این رشد اگرچه ظاهراً درخت را قوی نشان می‌دهد، اما ظرفیت گل‌دهی کاهش یافته است. هرس درختان در فصول مختلف قوانینی دارد که باید با آنها آشنا گشت.

نشانه میدانی این وضعیت در بهار دیده می‌شود: شاخه‌های بلند و سبز با گل کمتر نسبت به حجم تاج. در چنین باغی باید شدت هرس کاهش یابد و به‌جای حذف گسترده، شاخه‌های نامناسب و سایه‌انداز انتخابی حذف شوند.

تنش آبی پس از برداشت

پس از برداشت، برخی باغداران آبیاری را کاهش می‌دهند. این کار باعث توقف فعالیت فتوسنتزی و کاهش ذخیره‌سازی کربوهیدرات می‌شود. نتیجه آن کاهش قدرت جوانه گل سال بعد است.

درخت شلیل باید تا زمان ریزش طبیعی برگ‌ها، آبیاری منظم و ملایم دریافت کند تا بتواند ذخایر خود را تکمیل کند.

تغذیه نامتعادل

کمبود پتاسیم باعث کاهش درشتی و کیفیت میوه می‌شود. کمبود روی و بور موجب اختلال در گرده‌افشانی و تشکیل میوه می‌گردد. نیتروژن بیش از حد باعث کاهش گل‌دهی می‌شود. بنابراین افزایش باردهی به معنای «کود بیشتر» نیست، بلکه «کود متعادل و زمان‌بندی‌شده» است.

نور ناکافی در داخل تاج

تراکم زیاد شاخه‌ها و عدم هرس تابستانه باعث سایه‌اندازی داخلی می‌شود. شاخه‌هایی که نور کافی دریافت نمی‌کنند، جوانه گل کمتری تشکیل می‌دهند. درختانی که مرکز تاج آن‌ها تاریک است، معمولاً بار در بخش خارجی متمرکز دارند و بخش داخلی خالی می‌شود.

چگونه مشکل باغ خود را تشخیص دهیم؟

قبل از هر برنامه اصلاحی، باغدار باید چند سؤال کلیدی را در باغ بررسی کند:

اگر شاخه‌های سال گذشته کوتاه و ضعیف بوده‌اند، مشکل تغذیه یا آب وجود داشته است.

اگر شاخه‌ها بسیار بلند و نرم بوده‌اند، نیتروژن یا شدت هرس زیاد بوده است.

اگر گل زیاد بوده اما میوه نمانده، مشکل گرده‌افشانی، تنش آبی یا کمبود بور محتمل است.

اگر میوه‌ها ریز مانده‌اند، احتمالاً تنک به‌موقع انجام نشده یا پتاسیم کافی نبوده است.

این تحلیل اولیه تعیین می‌کند که در بخش‌های بعدی باید تمرکز روی کدام مدیریت باشد.

مدیریت عملی افزایش باردهی درختان شلیل

در بخش قبل توضیح داده شد که باردهی شلیل نتیجه مستقیم وضعیت شاخه‌های یک‌ساله، تغذیه درخت، نور تاج و شرایط فیزیولوژیک در دوره تشکیل جوانه گل است. در این بخش تمرکز روی اقداماتی است که باغدار می‌تواند در طول سال انجام دهد تا این شرایط به شکل مطلوب فراهم شود. این اقدامات شامل مدیریت تغذیه، آبیاری، هرس و تنظیم بار درخت است.

مدیریت تغذیه برای افزایش باردهی

نقش نیتروژن در تشکیل شاخه‌های بارده

نیتروژن مهم‌ترین عنصر در رشد شاخه‌های جدید است. درخت شلیل برای تولید شاخه‌های یک‌ساله که محل تشکیل جوانه گل هستند به نیتروژن نیاز دارد. اما مقدار مصرف آن باید دقیق تنظیم شود. اگر نیتروژن بیش از حد باشد، درخت رشد رویشی شدیدی پیدا می‌کند، شاخه‌ها بسیار بلند و نرم می‌شوند و گلدهی کاهش می‌یابد. در مقابل، کمبود نیتروژن باعث کوتاه شدن شاخه‌ها، کوچک شدن برگ‌ها و کاهش تعداد جوانه گل می‌شود.

زمان اصلی مصرف نیتروژن در باغ‌های شلیل اوایل بهار و هم‌زمان با شروع رشد است. در باغ‌های بالغ معمولاً بین ۶۰ تا ۱۲۰ کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار مصرف می‌شود که بسته به نوع کود مورد استفاده می‌تواند به شکل اوره یا کودهای ترکیبی تأمین گردد. درختان ضعیف ممکن است یک نوبت تقویتی دیگر حدود یک ماه پس از گلدهی دریافت کنند.

هدف از این برنامه تغذیه‌ای این است که شاخه‌های یک‌ساله با طول متوسط و بافت چوبی مناسب تولید شوند. مقایسه کودهای پایه نیتروژن و بررسی تفاوت‌های کاربردی آن‌ها به شما در کوددهی صحیح کمک می‌کند.

اهمیت پتاسیم در درشتی و کیفیت میوه

پتاسیم یکی از عناصر کلیدی در افزایش عملکرد اقتصادی شلیل است. این عنصر در انتقال قندها، تنظیم فشار اسمزی سلول‌ها و افزایش اندازه میوه نقش اساسی دارد. در باغ‌هایی که پتاسیم خاک پایین است، معمولاً میوه‌ها کوچک‌تر، کم‌رنگ‌تر و کم‌شیرین‌تر هستند.

مصرف سولفات پتاسیم از ابتدای بهار تا اوایل تابستان توصیه می‌شود. در بسیاری از باغ‌های شلیل میزان مصرف سالانه این کود بین ۱۵۰ تا ۲۵۰ کیلوگرم در هکتار است. بخشی از این مقدار می‌تواند در زمستان همراه با کودهای پایه مصرف شود و بخش دیگر در طول فصل رشد به خاک داده شود.

افزایش سطح پتاسیم در خاک معمولاً باعث بهبود اندازه میوه و افزایش یکنواختی محصول می‌شود.

اهمیت عناصر ریزمغذی در تشکیل میوه

عناصری مانند روی و بور نقش مهمی در فرآیند تشکیل گل و میوه دارند. کمبود روی باعث کوتاه شدن میانگره‌ها و کاهش تعداد جوانه گل می‌شود. کمبود بور نیز می‌تواند موجب اختلال در گرده‌افشانی و ریزش گل‌ها شود.

در بسیاری از باغ‌ها محلول‌پاشی ترکیب روی و بور در اواخر زمستان یا قبل از باز شدن جوانه‌ها انجام می‌شود. همچنین یک نوبت محلول‌پاشی پس از برداشت می‌تواند به تقویت جوانه‌های گل سال بعد کمک کند.

مدیریت آبیاری و جلوگیری از تنش

جهت مدیریت آبیاری باید موارد زیر را در نظر داشت:

مراحل حساس نیاز آبی درخت شلیل

درخت شلیل در چند مرحله از رشد خود نسبت به کمبود آب بسیار حساس است. یکی از مهم‌ترین این مراحل، دوره رشد سریع میوه است که پس از سخت شدن هسته آغاز می‌شود. در این زمان سلول‌های میوه با سرعت بالا بزرگ می‌شوند و کمبود آب می‌تواند اندازه نهایی میوه را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد.

مرحله دیگر، دوره پس از برداشت است. در این زمان درخت هنوز فعال است و برای تشکیل جوانه گل و ذخیره مواد غذایی به آب نیاز دارد. قطع یا کاهش شدید آبیاری در این دوره باعث کاهش بار سال آینده خواهد شد.

تنظیم آبیاری در سیستم قطره‌ای

در سیستم‌های آبیاری قطره‌ای معمولاً برای درختان بالغ چند قطره‌چکان در اطراف سایه‌انداز درخت نصب می‌شود. میزان آب مورد نیاز بسته به اقلیم، نوع خاک و سن درخت متفاوت است، اما در بسیاری از باغ‌های مناطق گرم در تابستان هر درخت بالغ روزانه حدود ۶۰ تا ۸۰ لیتر آب مصرف می‌کند.

مهم‌ترین نکته در آبیاری شلیل، جلوگیری از نوسان شدید رطوبت خاک است. خشک شدن شدید خاک و سپس آبیاری سنگین می‌تواند باعث ترک خوردگی میوه و اختلال در رشد شود.

هرس اصولی برای افزایش باردهی

هدف واقعی هرس در درخت شلیل

در هرس درخت شلیل باید به نکات زیر توجه کرد:

هدف هرس در شلیل فقط کاهش حجم تاج نیست. هدف اصلی این است که نور به تمام بخش‌های درخت برسد و شاخه‌های یک‌ساله مناسب برای باردهی حفظ شوند. درختانی که نور کافی دریافت می‌کنند معمولاً جوانه گل بیشتری تشکیل می‌دهند.

هرس زمستانه

در هرس زمستانه باید شاخه‌های عمودی و بسیار قوی که به سمت داخل تاج رشد کرده‌اند حذف شوند. همچنین شاخه‌های خشک، بیمار یا سایه‌انداز نیز حذف می‌شوند. در عوض شاخه‌های یک‌ساله با رشد متوسط که نور کافی دارند نگه داشته می‌شوند.

هرس بیش از حد می‌تواند باعث تحریک رشد رویشی شدید شود و گلدهی را کاهش دهد. بنابراین شدت هرس باید متناسب با قدرت رشد درخت تنظیم شود.

هرس تابستانه

هرس تابستانه در شلیل نقش مهمی در افزایش نور داخل تاج دارد. این هرس معمولاً شامل حذف شاخه‌های نرک و شاخه‌های بسیار متراکم است. انجام این کار باعث می‌شود نور بیشتری به شاخه‌های بارده برسد و کیفیت جوانه‌های گل برای سال بعد افزایش یابد.

تنظیم بار، مدیریت گلدهی و برنامه سالانه باغ شلیل

موارد زیر از جمله اقدامات مهمی است که باید انجام شود:

اهمیت تنک میوه در افزایش عملکرد اقتصادی

یکی از مهم‌ترین عملیات در باغ‌های شلیل تنک میوه است. درخت شلیل معمولاً تعداد زیادی گل تولید می‌کند و اگر همه آن‌ها به میوه تبدیل شوند، درخت قادر به تأمین مواد غذایی برای رشد همه آن‌ها نخواهد بود. در چنین شرایطی میوه‌ها کوچک می‌مانند و کیفیت بازارپسند ندارند.

تنک میوه زمانی انجام می‌شود که اندازه میوه حدود دو تا سه سانتی‌متر باشد. در این مرحله باغدار باید میوه‌های اضافی را حذف کند تا فاصله مناسب بین میوه‌ها ایجاد شود. فاصله معمول بین میوه‌ها حدود ده تا پانزده سانتی‌متر است.

این کار باعث می‌شود انرژی درخت روی تعداد کمتری میوه متمرکز شود و اندازه و کیفیت آن‌ها افزایش یابد.

مدیریت گلدهی و تشکیل میوه

تأمین نیاز سرمایی

درخت شلیل برای خروج از خواب زمستانه به مقدار مشخصی سرما نیاز دارد. اگر این نیاز سرمایی تأمین نشود، باز شدن جوانه‌ها نامنظم می‌شود و گلدهی کاهش می‌یابد. انتخاب رقم مناسب برای شرایط اقلیمی منطقه یکی از مهم‌ترین عوامل در مدیریت گلدهی است.

جلوگیری از سرمازدگی بهاره

سرمازدگی بهاره می‌تواند بخش زیادی از گل‌ها را از بین ببرد. در مناطق سرد، استفاده از بادشکن‌ها، انتخاب ارقام دیرگل و مدیریت محل کاشت باغ می‌تواند خطر سرمازدگی را کاهش دهد.

برنامه مدیریتی سالانه برای افزایش باردهی

در پایان برداشت محصول، مهم‌ترین کار حفظ سلامت برگ‌ها است. برگ‌ها باید تا زمان ریزش طبیعی فعال بمانند تا بتوانند مواد غذایی لازم برای تشکیل جوانه گل را تولید کنند. در این دوره آبیاری منظم و تأمین عناصر غذایی اهمیت زیادی دارد.

در زمستان عملیات هرس و مصرف کودهای پایه مانند کود دامی پوسیده، فسفر و پتاسیم انجام می‌شود. این کودها به بهبود ساختار خاک و تقویت رشد ریشه کمک می‌کنند.

در اوایل بهار هم‌زمان با شروع رشد، تأمین نیتروژن و کنترل آفات اولیه اهمیت دارد. پس از گلدهی، تنک میوه و مدیریت آبیاری برای رشد مناسب میوه انجام می‌شود.

یک مثال عملی از افزایش عملکرد در باغ شلیل

در یک باغ شلیل پنج‌ساله در منطقه ساوه که عملکرد آن حدود دوازده تن در هکتار بود، با اجرای چند اصلاح مدیریتی عملکرد باغ طی دو سال به حدود بیست و هشت تن در هکتار افزایش یافت. مهم‌ترین تغییرات شامل تنظیم هرس برای حفظ شاخه‌های یک‌ساله مناسب، مصرف کود پتاسیم و کود دامی پوسیده، انجام تنک میوه در زمان مناسب و تنظیم دقیق آبیاری قطره‌ای بود.

پس از اجرای این برنامه، اندازه متوسط میوه‌ها از حدود نود گرم به بیش از صد و چهل گرم رسید و یکنواختی محصول نیز به شکل محسوسی افزایش یافت.

برنامه ماه‌به‌ماه مدیریت باغ شلیل برای افزایش باردهی

یکی از تفاوت‌های اصلی بین باغ‌های کم‌محصول و باغ‌های پربازده این است که در باغ‌های موفق، مدیریت به‌صورت تقویم سالانه انجام می‌شود. درخت شلیل در هر مرحله از سال نیازهای متفاوتی دارد و اگر عملیات باغداری در زمان درست انجام نشود، حتی بهترین کودها و بهترین ارقام نیز نمی‌توانند عملکرد مطلوبی ایجاد کنند.

در این بخش یک برنامه عملیاتی ارائه می‌شود که باغدار بتواند در طول سال بداند چه زمانی باید هرس انجام دهد، چه زمانی کود بدهد، چه زمانی آبیاری را تنظیم کند و چه زمانی عملیات مهمی مانند تنک میوه انجام شود.

مدیریت باغ شلیل در زمستان

دی ماه

درختان در این زمان در خواب زمستانه قرار دارند و فعالیت فیزیولوژیک بسیار کم است. این دوره بهترین زمان برای بررسی وضعیت کلی باغ و برنامه‌ریزی برای فصل رشد آینده محسوب می‌شود.

اصلاح خاک و مصرف کودهای پایه

در بسیاری از باغ‌های شلیل، کودهای پایه در زمستان مصرف می‌شوند زیرا در این زمان فرصت کافی برای نفوذ مواد غذایی به خاک وجود دارد. مصرف کود دامی پوسیده باعث بهبود ساختار خاک، افزایش ظرفیت نگهداری آب و تقویت فعالیت میکروبی خاک می‌شود.

در باغ‌های بالغ معمولاً بین ۲۰ تا ۳۰ تن کود دامی پوسیده در هکتار مصرف می‌شود. این کود باید در سایه‌انداز درخت پخش شده و با خاک مخلوط گردد.

در کنار کود دامی، کودهای فسفره و پتاسه نیز در این زمان مصرف می‌شوند زیرا این عناصر تحرک کمی در خاک دارند و بهتر است قبل از شروع فصل رشد در خاک قرار گیرند.

بهمن ماه

انجام هرس زمستانه

در این زمان هرس اصلی درختان انجام می‌شود. هدف از هرس زمستانه ایجاد تعادل در تاج درخت و حفظ شاخه‌های مناسب برای باردهی است.

درخت شلیل معمولاً به شکل جامی (Open center) تربیت می‌شود تا نور به مرکز تاج برسد. در هنگام هرس باید شاخه‌های زیر حذف شوند:

شاخه‌های خشک و بیمار

شاخه‌هایی که به سمت داخل تاج رشد کرده‌اند

شاخه‌های بسیار عمودی و قوی

شاخه‌های متقاطع و سایه‌انداز

در مقابل، شاخه‌های یک‌ساله با رشد متوسط که در معرض نور قرار دارند باید حفظ شوند زیرا همین شاخه‌ها در بهار گل تولید خواهند کرد.

مدیریت باغ در اوایل بهار

اسفند ماه

با نزدیک شدن به پایان زمستان، جوانه‌ها به تدریج متورم می‌شوند و درخت از خواب خارج می‌شود.

محلول‌پاشی عناصر ریزمغذی

در این زمان محلول‌پاشی عناصر ریزمغذی مانند روی و بور بسیار مفید است. این عناصر نقش مهمی در تشکیل گل، افزایش گرده‌افشانی و جلوگیری از ریزش گل دارند.

محلول‌پاشی معمولاً در مرحله تورم جوانه انجام می‌شود. این کار باعث تقویت جوانه‌ها و افزایش درصد تشکیل میوه می‌شود.

فروردین ماه

در بسیاری از مناطق، این زمان مصادف با گلدهی درختان شلیل است.

مدیریت آبیاری در زمان گلدهی

در زمان گلدهی باید از تنش آبی جلوگیری شود، اما آبیاری سنگین نیز مناسب نیست. رطوبت یکنواخت خاک کمک می‌کند گل‌ها سالم باقی بمانند و گرده‌افشانی بهتر انجام شود.

اهمیت فعالیت زنبورها

گرده‌افشانی درختان شلیل تا حد زیادی به فعالیت زنبورها وابسته است. در باغ‌های بزرگ استفاده از کندوهای زنبور عسل می‌تواند درصد تشکیل میوه را افزایش دهد.

مدیریت باغ در دوره تشکیل میوه

اردیبهشت ماه

در این زمان میوه‌های کوچک روی درخت تشکیل شده‌اند.

تنک میوه

اگر تعداد میوه‌ها بیش از حد باشد، درخت قادر به تأمین مواد غذایی برای رشد همه آن‌ها نخواهد بود. در نتیجه میوه‌ها کوچک می‌مانند.

در این مرحله باغدار باید میوه‌های اضافی را حذف کند. فاصله مناسب بین میوه‌ها معمولاً حدود ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر است.

تنک میوه باعث می‌شود:

اندازه میوه افزایش یابد

کیفیت میوه بهتر شود

شاخه‌ها دچار شکستگی نشوند

خرداد ماه

در این مرحله رشد میوه سریع‌تر می‌شود و نیاز درخت به آب و مواد غذایی افزایش می‌یابد.

مصرف کودهای پتاسیمی

پتاسیم در افزایش اندازه و کیفیت میوه نقش بسیار مهمی دارد. در بسیاری از باغ‌ها در این زمان کود سولفات پتاسیم یا کودهای کامل حاوی پتاسیم مصرف می‌شود.

کنترل آفات و بیماری‌ها

در این دوره برخی آفات مانند شته‌ها یا بیماری‌هایی مانند لکه برگی ممکن است فعال شوند. کنترل به‌موقع آفات انواع درختان میوه این عوامل باعث حفظ سلامت برگ‌ها و افزایش توان فتوسنتزی درخت می‌شود.

مدیریت باغ در دوره رشد نهایی میوه

تیر ماه

در بسیاری از ارقام شلیل، این زمان مرحله رشد سریع میوه است.

تنظیم آبیاری

کمبود آب در این دوره می‌تواند باعث کوچک شدن میوه‌ها شود. بنابراین آبیاری باید به‌صورت منظم و یکنواخت انجام شود.

در سیستم‌های آبیاری قطره‌ای معمولاً چند قطره‌چکان در اطراف درخت نصب می‌شود تا کل ناحیه ریشه مرطوب بماند.

مرداد ماه

در این زمان بسیاری از ارقام شلیل آماده برداشت هستند.

برداشت اصولی میوه

برداشت باید زمانی انجام شود که میوه به رنگ و اندازه مناسب رسیده باشد. برداشت زودهنگام باعث کاهش کیفیت میوه می‌شود.

برداشت نیز باید با دقت انجام شود تا شاخه‌های بارده برای سال آینده آسیب نبینند.

مدیریت باغ پس از برداشت

شهریور ماه

پس از برداشت محصول، بسیاری از باغداران توجه کمتری به درختان دارند، در حالی که این دوره یکی از مهم‌ترین مراحل برای باردهی سال آینده است.

ادامه آبیاری و تغذیه

درخت در این زمان هنوز فعال است و باید بتواند مواد غذایی ذخیره کند. قطع آبیاری در این مرحله باعث کاهش تشکیل جوانه گل می‌شود.

مهر ماه

در این زمان درختان به‌تدریج وارد مرحله کاهش فعالیت می‌شوند.

محلول‌پاشی تقویتی

در برخی باغ‌ها محلول‌پاشی عناصر غذایی مانند روی و پتاسیم در این زمان انجام می‌شود تا قدرت جوانه‌های سال آینده افزایش یابد.

آبان ماه

در این زمان برگ‌ها به‌تدریج زرد شده و می‌ریزند.

جمع‌آوری بقایای گیاهی

جمع‌آوری برگ‌ها و شاخه‌های آلوده از باغ می‌تواند به کاهش جمعیت عوامل بیماری‌زا در سال آینده کمک کند.

جمع‌بندی

افزایش باردهی درختان شلیل نتیجه اجرای مجموعه‌ای از اقدامات مدیریتی هماهنگ در باغ است. تغذیه صحیح، هرس اصولی، تنظیم بار میوه، مدیریت آبیاری و کنترل آفات و بیماری‌ها همگی در کنار یکدیگر تعیین می‌کنند که درخت تا چه حد بتواند از ظرفیت تولید خود استفاده کند.

باغدارانی که این اصول را به صورت برنامه‌ریزی شده اجرا می‌کنند معمولاً علاوه بر افزایش عملکرد، محصولی با کیفیت بالاتر و بازارپسندتر نیز تولید می‌کنند. در نتیجه سودآوری باغ نیز به شکل قابل توجهی افزایش می‌یابد.